ROMÁNIÇO  ENGLISH GRAMÁTICO  DICTIONARIOS ET VOCABULADOS  ÚTILA FRASOS  FRECUENTA CUESTIONOS

Numeralos

La basamentisca, “cardinala” numeralos di Romániço es:

un — 1   oc — 8
du — 2   non — 9
tri — 3   deç — 10
cuar — 4   cent — 100
cuin — 5   mil — 1,000
ses — 6   milion — 1,000,000
sep — 7   miliard — 1,000,000,000

Omna ecuista vocábulos es radiços, et homi usen los sine plusa modífico abante substantivos por expreser cuantitio:

tri sapios
sep duergos
oc parvaza rendiros
non musos
Rocky V (lecturita cuomo Rocky Cuin)
Henrico V (lecturita cuomo Henrico Cuin)

Homi poten combiner la radiços cun -a (por multíplico) aut -em (por aditiono) por producter numeralos plu granda cam deç, scribante tala combinatcos cuomo una vocábulo, strichetizita composatco, aut aparta vocábulos, secuno cuo semblen maxim clara ad la scribanto:

Ecuistos vaden usche decem-un.
cuaradeç dios, cuaradeç noctos
La Fola Ocadecem-oc
Duamilem-un: Odiseo en spatiazo
nonacentem nonadecem nonamilem nonacentem nonadecem-non (999,999) botelos de biro an la muro

Homi ne besonien dicer plu granda numeralos en tota lua pesosa plenitio, mas poten diviser los en plu parva, plu fácile dicébila pecios:

non-non-non-mil, non-non-non botelos de biro an la muro

Por numeralos plu granda cam miliard, homi poten adjunter -ilion (milion ye la potentio di x) aut -iliard (mil multiplichita da milion ye la potentio di x) ad la numeralos un usche deç:

duilion   1012 duiliard   1015 triilion   1018 triiliard   1021 decilion   1060 deciliard   1063

Il numeralo poten deventioner substantivo, adjectivo, aut adverbio per adjunter -o, -a, aut -e, rispective:

decem-duo de ovos dua rolo los ja canten due


Numeralos ordinisca

Ordinisca numeralos es los cua expresen la loco di álico en serio. En Romániço, homi formizen il ordinisco per adjunter -ésim- ad cardinalo:

Unésime vos deben trover ... plusa arbustado! La triésima premio es desingatco. Ben, hodie ja es dio speciala por mi. Lo ja es la centem sepadecem-nonésima* dio succesionanta en cua mi ja facen precise la metípsima afaro!

* Por brevitio, homi poten lecturer ecuista et áltera pesosa numeralos cuale se literumer los: un-sep-nonésima.

Homi scriben la sufixo -ésim- cuomo -m- transsribante la ordinisco per cifro, mas tamen dicen -ésim-:

1me   unésime 2ma   duésima 179ma   centem sepadecem-nonésima

Cuestionante álico cua besonien ordinisca numeralo, homi usen cuantésima, ne cua:

«Cua dio id es?» «Id es la dio Natalisca, sioro!» «Cuantésima dio id es?» «Id es la 25ma, sioro!»


Numeralos fractionisca

Fractionisca numeralos es los cua expresen valoro cua ne es íntegra numeralo, ex. ½, ¼, etc. En Romániço, talos es distintita per la sufixo -av-:

decem-duavo (1/12) deç et duavo (10 ½) deç duavos (10/2) cuaradecem-tri centavos (43/100) cuaradeç triacentavos (40/300) Triavo de la tero ja fien devorita da pudelos Mi ne conocen duava vos duave bone cam cuante mi desíderen, et mi amen mene cam duava vos duave cam cuante vos mériten.


Numeralos multiplichiva

Multiplichiva numeralos expresen cuantitio plu granda cam custumisca ye numeralo de veços ecuala ad la monstrationata da la radiço. En Romániço, homi formizen los per adjunter -opl- ad cardinalo:

Duoplifen vua placero, duoplifen vua amuso! Il vivisca asecuro salden triople cuande homi morten en afarisca viajo. Cuarople cuin es duadeç.


Numeralos distributiva

Homi formizen distributiva numeralos de cardinala numeralos per adjunter -op-, cua signífichen “En grupos de”:

La asalto-trupanos ja venen due.   (ci ja es mere du asalto-trupanos) La asalto-trupanos ja venen duope.   (posíbile multa asalto-trupanos, mas en grupos de du) Il sabulanos marçhen unope en una filero por absconder sua nombro.   (plura sabulanos, un post áltero) Cuantope vi venden la biletos?   (cuanta en grupo?)


Arithmético

Frecuenta operationos en aritmético:

Decem-cuin plus tri es decem-oc.   15 + 3 = 18 Decem-cuin minus tri es decem-du.   15 - 3 = 12 Decem-cuin multiplichita da tri es cuaradecem-cuin.   15 × 3 = 45 Decem-cuin divisita per tri es cuin.   15 ÷ 3 = 5 Deç ye potentio du es cent.   10² = 100


Clocos

Homi lecturen il horologio en Románico en términos di clocos, ne horos, et sempre secuno la actuala cloco, ne la venunta:

Cuanta clocos id es? Cua témporo id es? Id es un cloco. Id es decem-un clocos et duavo. Id es cuin clocos cuinadecem-cuin (ne cuin minutos ante ses clocos).

ÁNTEA SECTIONO SECUANTA SECTIONO